Cảnh báo tác động bất lợi đến kinh tế do nhập siêu "khủng" từ Trung Quốc

Theo khuyến nghị từ Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, Chính phủ cần lưu ý biến động của đồng nhân dân tệ (CNY). Việc mất giá mạnh của đồng CNY sẽ tác động lớn đến kinh tế Việt Nam do thâm hụt thương mại lớn với Trung Quốc.

Thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc là 14% GDP, cao hơn nhiều mức 2% GDP thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc.

Tại báo cáo vừa được Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia (UBGSTCQG) gửi Chính phủ, cơ quan này đánh giá, tỷ giá VND/USD tại các ngân hàng thương mại (NHTM) có xu hướng giảm trong tháng 1/2017.

Tuy nhiên, sau đó, tỷ giá có nhiều biến động khi liên tiếp tăng cao từ nửa đầu tháng 2 cho tới nay và luôn tiệm cận sát với mức trần NHNN công bố (tính đến 20/03/2017, tỷ giá NHTM quanh mức 22.820 đồng/USD, tăng khoảng 0,13% so với đầu năm).

Tỷ giá thị trường tự do trong nửa đầu tháng 2 cũng có mức tăng đột biến, có những thời điểm đã lên trên mức 23.000 VND/USD nhưng ngay sau đó đã hạ nhiệt và hiện bám khá sát với tỷ giá của các NHTM. Trong khi đó, tỷ giá trung tâm tính đến 20/3/2017 đã điều chỉnh 0,47%.

Theo nhận định của Ủy ban, trong năm 2017, việc Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất chưa gây áp lực đối với tỷ giá do hiện nay chênh lệch giữa lãi suất huy động VND và USD vẫn nghiêng về việc nắm giữ VND. Tuy nhiên, cung ngoại tệ có thể kém thuận lợi hơn năm 2016.

Nguyên nhân được chỉ ra một phần đến từ việc cán cân thương mại có thể đảo chiều từ mức thặng dư trong năm 2016 sang thâm hụt dự báo ở mức cao (theo kế hoạch khoảng 3,5% tổng kim ngạch xuất khẩu).

Trong quý 1/2017, nguyên nhân chính biến động của tỷ giá chủ yếu do nhập khẩu tăng mạnh. Tính chung 3 tháng năm 2017, nhập siêu ước khoảng 1,9 tỷ USD, bằng khoảng 4,4 kim ngạch xuất khẩu.

Một nguyên nhân khác được cho là tác động bất lợi lên cung ngoại tệ đó là cán cân vốn có thể chịu tác động khi vốn ODA bị hạn chế kể từ tháng 7/2017.

Về dài hạn, UBGSTCQG khuyến nghị Chính phủ cần lưu ý biến động của đồng nhân dân tệ (CNY). Việc mất giá mạnh của đồng CNY sẽ tác động lớn đến kinh tế Việt Nam do thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc đang có xu hướng tăng, từ mức 23,7 tỷ USD trong năm 2013 lên mức 28 tỷ USD trong năm 2016.

Nếu so với GDP, thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc là 14%, cao hơn nhiều mức 2% thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc.

Trong quý I/2016, con số từ Tổng cục Thống kê cho thấy, Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 11,9 tỷ USD, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm 2016. Trong khi đó, mặc dù tốc độ xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 43,3% so với cùng kỳ, nhưng con số tuyệt đối chỉ đạt 6 tỷ USD. Nhập siêu từ Trung Quốc trong 3 tháng đầu năm là 5,9 tỷ USD.

Eximbank lên kế hoạch "đòi lại" gần 52 tỷ đồng thù lao chi vượt từ "sếp" cũ

Giai đoạn 2013-2015, Eximbank đã chi vượt hơn 82,5 tỷ đồng tiền thù lao cho Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát, tuy nhiên, theo kế hoạch trình Đại hội đồng cổ đông sắp tới, ngân hàng này dự kiến sẽ chỉ đòi lại 51,9 tỷ đồng.

Việc đòi lại thù lao từ dàn lãnh đạo cũ là sự kiện hy hữu xảy ra tại các doanh nghiệp

Theo dự thảo tờ trình của Hội đồng quản trị (HĐQT) Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) về việc xử lý thù lao của HĐQT, Ban kiểm soát (BKS) các năm 2013, 2014, 2015 dự kiến sẽ trình Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2017, tổng thù lao mà dàn lãnh đạo cũ của ngân hàng này đã nhận vượt từ 2013 đến 2015 cần phải thu hồi là 82,56 tỷ đồng.

Cụ thể, theo nội dung tờ trình, trong năm 2013, Nghị quyết ĐHĐCĐ duyệt tổng mức thù lao của HĐQT và BKS là 1,5% lợi nhuận sau thuế. Trong năm 2013, lợi nhuận sau thuế của Eximbank đạt 658,7 tỷ đồng, tương ứng quỹ thù lao được hưởng là 9,88 tỷ đồng. Tuy nhiên, thù lao đã thực chi trong năm 2013 lên tới 34,4 tỷ đồng, vượt 24,5 tỷ đồng.

Sang năm 2014, tổng mức thù lao của HĐQT và BKS được ĐHĐCĐ phê duyệt vẫn là 1,5% lợi nhuận sau thuế. Thực tế, do phải trích lập dự phòng rủi ro nên lợi nhuận năm 2014 của ngân hàng này còn lại thấp, chỉ đạt 56,1 tỷ đồng và quỹ thù lao được hưởng là 841,26 triệu đồng. Thế nhưng, thù lao thực chi lại lên tới 34,9 tỷ đồng, vượt hơn 34 tỷ đồng.

Năm 2015, theo Nghị quyết ĐHĐCĐ, tổng mức thù lao của HĐQT và BKS tương đương 1,5% lợi nhuận sau thuế. Trong năm này, lợi nhuận sau thuế của ngân hàng chỉ đạt 40 tỷ đồng, nên quỹ thù lao được hưởng giảm còn 599,9 triệu đồng. Thù lao thực chi trong năm 2015 tiếp tục vượt 23,99 tỷ đồng với mức 24,59 tỷ đồng.

Như vậy, trong 3 năm từ 2013 đến 2015, Eximbank đã chi tổng cộng khoảng 94 tỷ đồng thù lao cho HĐQT và BKS, trong khi tổng mức phải chi theo quy định chỉ là 11,3 tỷ đồng. Như vậy, ngân hàng này đã chi vượt 82,56 tỷ đồng cho dàn lãnh đạo cũ.

Theo đánh giá của HĐQT Eximbank thì trong thời kỳ 2013-2015, HĐQT và BKS đã nỗ lực để lãnh đạo ngân hàng, song kết quả kinh doanh không đạt được như kế hoạch đề ra. Do vậy, mức ứng trước thù lao cho HĐQT và BKS đã vượt quá mức được hưởng theo quy định.

Xét thấy cần phải có một mức thù lao tối thiểu để đảm bảo hoạt động của HĐQT và BKS nên tại tờ trình lần này, HĐQT Eximbank đã trình ĐHĐCĐ phê duyệt tổng mức thù lao trong các năm 2013, 2014, 2015 là 14 tỷ đồng/năm (trong đó, 10 tỷ đồng/năm cho HĐQT và 4 tỷ đồng/năm cho BKS). Tổng mức thù lao được chia đều cho các thanh viên trong từng nhóm.

"Đối với số đã nhận vượt còn lại gần 51,9 tỷ đồng, Eximbank sẽ yêu cầu các thành viên HĐQT và BKS nhiệm kỳ trước phải nộp lại" - nội dung tờ trình nêu.

Từ năm 2013 đến năm 2015, người nắm giữ chức vụ Chủ tịch HĐQT Eximbank là ông Lê Hùng Dũng và ông Đặng Hữu Tiến là Trưởng ban BKS.